Mijn zoektocht naar de geschiedenis van de familie Van Eck begon bij onze grootvader Antonius van Eck, geboren op 19 juli 1870 in Boekel en gehuwd met Maria, roepnaam Mieke, Jansen. Wat begon als nieuwsgierigheid naar onze voorouders, veranderde steeds meer in een diepgaande speurtocht. Daarbij leerde ik vooral dat een naam in een stamboom nog geen bewijs is. Iedere generatie moet zoveel mogelijk door oorspronkelijke bronnen worden bevestigd.

BEWEZEN – Antonius van Eck (1870)
Vanuit Antonius is de rechte lijn terug te volgen naar zijn vader Adrianus van Eck (1835), gehuwd met Anna Maria van Rijbroek.

BEWEZEN – Adrianus van Eck (1835)
Adrianus was een zoon van Henricus Jan van Eck (1799). Vooral zijn gezin maakte grote indruk op mij. Zijn eerste echtgenote Adriana Bevers overleed één dag na de geboorte van hun dochter Johanna in 1832. Uit zijn tweede huwelijk met Anna Maria de Groot werden veertien kinderen geboren, van wie slechts vijf achttien jaar of ouder werden. Ook in andere generaties van de familie kwam ik opvallend veel kinderen tegen die als baby, peuter of kleuter overleden.

Die grote kindersterfte is een terugkerend en aangrijpend onderdeel van mijn familieonderzoek geworden. Gezinnen konden groot zijn, terwijl uiteindelijk maar enkele kinderen de volwassen leeftijd bereikten. Achter de telkens terugkerende voornamen blijkt daardoor soms een verdrietige werkelijkheid schuil te gaan: wanneer een kind jong overleed, werd dezelfde voornaam geregeld opnieuw aan een volgend kind gegeven, kijk maar op de familielijn van Henricus van Eck die gehuwd was met Adriana Bevers en daarna met Anna Maria de Groot. Dat maakt onderzoeken speurtochten ingewikkelder, maar tegelijkertijd veel menselijker.

BEWEZEN – Henricus Jan van Eck (1799)
Vanuit deze generatie is de lijn verder terug te voeren naar Joannes Lucas van Eck, geboren op 5 december 1730 in Zeeland.

STERK ONDERBOUWD – Joannes Lucas van Eck (1730)
De onderzochte gegevens verbinden Joannes Lucas met Lucas Sebastiani van Eck, geboren in 1695 in Herpen en op 28 januari 1723 gehuwd met Cornelia Joannes Smits.

STERK ONDERBOUWD – Lucas Sebastiani van Eck (1695)
Vanaf deze periode wordt het onderzoek moeilijker. De familienaam verschijnt afwisselend als Van Eck, Van Heck en Van (H)eck en patroniemen worden steeds belangrijker. De naam Sebastiani wijst op een vader met de naam Sebastianus.

STERK ONDERBOUWD – Sebastianus van (H)eck (ca. 1650)
Sebastianus past chronologisch en genealogisch als vaderlijke voorouder van Lucas. Ook bij hem valt de herhaling van voornamen op. In zijn gezin komen meerdere kinderen met de naam Joannes voor. Wanneer een eerdere Joannes jong overleed, kon een later geboren zoon opnieuw deze naam krijgen. Dat kan bovendien wijzen op het belang van de naam Joannes binnen de familie.

Tijdens deze zoektocht begonnen ook andere voornamen mij te intrigeren. Sebastianus is daarin bijzonder. De parochiekerk van Herpen was gewijd aan Sint Sebastianus. In de katholieke gemeenschap van Herpen kan de patroonheilige daarom invloed hebben gehad op de naamgeving. Dat kan mede verklaren waarom Sebastianus in de familiegeschiedenis verschijnt en later opnieuw wordt gebruikt.

Ook Lutgardis is opvallend. Deze naam verwijst naar de middeleeuwse heilige Lutgardis van Tongeren, die in de katholieke Nederlanden werd vereerd. In 1668 trouwde in Herpen een Lutgardis Joannis van Heck met Walterus Wilhelmi Dappers. Joannis is hier een Latijnse patroniemische vorm en betekent dochter van Joannes. Zij behoort dus aantoonbaar tot een Van-Heck-gezin waarvan de vader Joannes heette. Of deze vader dezelfde Joannes is die met Margaretha was gehuwd, moet nog worden bewezen.

Vanaf deze zeventiende-eeuwse generaties waren kerkregisters alleen niet meer voldoende. Daarom ben ik ook schepenprotocollen, cijnsregisters, grondbezit, erfdelingen, getuigen en oude patroniemen gaan onderzoeken.

BEWEZEN – Joannes van Eck/Heck × Margaretha als echtpaar en ouders van Maria
Een belangrijk primair bewijsstuk is de doop van hun dochter Maria op 29 september 1647 in Herpen, waarbij Joannes van Eck en Margaretha als haar ouders worden genoemd. Het bestaan van dit gezin is daarmee door een oorspronkelijke kerkelijke registratie bevestigd.

ONDERZOEKSHYPOTHESE – Joannes als vader van Sebastianus
De cruciale verbinding tussen Joannes en Sebastianus is nog niet rechtstreeks bewezen. Er zijn verschillende aanwijzingen die deze relatie aannemelijk maken, maar de akte waarin Sebastianus expliciet zoon of erfgenaam van Joannes wordt genoemd, wordt door meerdere bronnen aannemelijk gemaakt.

Tijdens het onderzoek kwam bovendien een tweede Van Heck-lijn naar voren: Adrianus/Arien van Heck, in een secundaire genealogische reconstructie aangeduid als Adrianus Joannis van Heck geboren in ca 1615. Dat Joannis is bijzonder interessant, omdat het zou betekenen: Adrianus, zoon van Joannes. Zijn echtgenote Anneke/Anna Cloits met wie hij trouwde ca 1634 is inmiddels wél in civiele bronnen teruggevonden als weduwe van Arien van Heck, handelend namens zichzelf en haar kinderen. Daarmee staat het bestaan van dit gezin veel steviger vast, er is daar een verwijzing terug te vinden naar de naam Wiggers welke behoort aan de 2^e echtgenote van Sebastianus geboren in 1650 en zoon van Joannes.

ONDERZOEKSHYPOTHESE – Joannes en Adrianus waren broers
Mijn huidige vermoeden is dan ook dat Joannes van Eck/Heck en Adrianus/Arien van Heck broers waren, mogelijk beiden zoons van een nog oudere Joannes van Heck. Beide waren in de periode dat ze leefden de enige “van Eck’en”in Herpen, wel zijn er in die periode in locale doop- en schepenregisters spellingvarianten te vinden op de naam van Eck in het Land van Ravenstein Dat zou de familielijn mogelijk nog een generatie verder terugbrengen, richting het einde van de zestiende eeuw. Voor deze broerrelatie ontbreekt echter nog het beslissende primaire bewijs, bijvoorbeeld een erfdeling waarin zij gezamenlijk als zoons of erfgenamen worden genoemd.

Juist daarom zijn oude grondtransacties en erfstukken zo interessant. Bezit werd in deze periode vaak binnen een familie verdeeld. Wanneer Lutgardis, Sebastianus, Joannes of Adrianus bij hetzelfde ouderlijke bezit kunnen worden aangetroffen, kan zo’n eeuwenoude akte uiteindelijk het ontbrekende familieverband bewijzen.

Gezien het patroniem Joannes in de namen van deze generatie, is Joannis (Jan) van Heck de logische stamvader. Hij is geboren in de late 16^e eeuw (ca. 1580 – 1590) en leefde in de periode 1610 – 1650 als volwassen man en gezinshoofd in (de omgeving van) Herpen.

Juist deze overgang van zekerheid naar waarschijnlijkheid maakt het onderzoek voor mij zo boeiend. De grote kindersterfte, het telkens opnieuw gebruiken van voornamen, de katholieke naamgeving, wisselende schrijfwijzen Van Eck en Van Heck en de eeuwenoude stukken grond maken duidelijk dat achter een stamboom veel meer schuilgaat dan een reeks namen en jaartallen.

Mijn volgende doel is helder: onderzoeken of Joannes en Adrianus daadwerkelijk broers waren, en uiteindelijk proberen vast te stellen wie hun ouders waren en waar die hun oorsprong hadden.

In de periode 1580–1600 (tijdens de Tachtigjarige Oorlog) was de Betuwe een frontlinie en werd het platteland daar zwaar geteisterd door overstromingen en plunderingen. Veel protestantse óf juist katholiek gebleven families staken de Maas over naar het Land van Ravenstein (waar Herpen onder viel). Het Land van Ravenstein was een relatief veilige, katholieke enclave waar de Spanjaarden en Staatse troepen minder hardvochtig huishielden. Het zou aannemelijk kunnen zijn dat er dus sprake is van migratie vanuit bijvoorbeeld Dreumel of Alphen of zelfs Tiel, maar voorlopig is daar nog geen acte of archiefstuk wat dat kan bevestigen dus blijft het een mogelijkheid.

Zo is onze familie-stamboom steeds meer een historische speurtocht geworden. Niet het verzamelen van zoveel mogelijk namen staat daarbij centraal, maar één vraag die mij steeds verder terug de geschiedenis in brengt: wat kunnen we werkelijk bewijzen?